Hàn Mặc Tử
Nhà thơ Hàn Mặc Tử
Bút danh	Hàn Mạc Tử, Lệ Thanh, Phong Trần
Công việc	Nhà thơ
Quốc gia	Việt Nam
Dân tộc	Kinh
Quốc tịch	Việt Nam
Giai đoạn sáng tác	1928-1940
Chủ đề Văn học

Hàn Mặc Tử hay Hàn Mạc Tử (tên thật là Nguyễn Trọng Trí, sinh 22 tháng 9, 1912 – mất 11 tháng 11, 1940) là một nhà thơ nổi tiếng, khởi đầu cho dòng thơ lãng mạn hiện đại Việt Nam, là người khởi xướng ra Trường thơ Loạn. ^[1]

Hàn Mặc Tử cùng với Quách Tấn, Yến Lan, Chế Lan Viên được người đương thời ở Bình Định gọi là Bàn thành tứ hữu, nghĩa là Bốn người bạn ở thành Đồ Bàn. ^[2]

[sửa] Tiểu sử

Hàn Mạc Tử và những người tình trong thơ: Thương Thương, Kim Cúc, Mộng Cầm, Ngọc Sương, Mai Đình

Hàn Mặc Tử tên thật là Nguyễn Trọng Trí, sinh ở làng Lệ Mỹ, Đồng Hới, Quảng Bình; trú ngụ ở Quy Nhơn, tỉnh Bình Định từ thủa nhỏ. Hàn Mạc Tử, Lệ Thanh, Phong Trần là các bút danh khác của ông. Ông có tài năng làm thơ từ rất sớm khi mới 16 tuổi. Ông cũng đã từng gặp gỡ Phan Bội Châu và chịu ảnh hưởng khá lớn của chí sỹ này. Ông được Phan Bội Châu giới thiệu bài thơ Thức khuya của mình lên một tờ báo. Sau này, ông được một suất học bổng đi Pháp nhưng vì quá thân với Phan Bội Châu nên đành đình lại. Ông quyết định vào Sài Gòn lập nghiệp, năm ông 21 tuổi; lúc đầu làm ở Sở Đạc Điền.

Đến Sài Gòn, ông làm phóng viên phụ trách trang thơ cho tờ báo Công luận. Khi ấy, Mộng Cầm ở Phan Thiết cũng làm thơ và hay gửi lên báo. Hai người bắt đầu trao đổi thư từ với nhau, và ông quyết định ra Phan Thiết gặp Mộng Cầm. Một tình yêu lãng mạn, nên thơ nảy nở giữa hai người^[3].

Ít lâu sau, ông mắc bệnh phong - một căn bệnh nan y thời đó, Ông bỏ tất cả quay về Quy Nhơn vào nhà thương Quy Hòa (20 tháng 9 năm 1940) mang số bệnh nhân 1.134 và từ trần vào lúc 5 giờ 45 phút rạng sáng 11 tháng 11 năm 1940 tại nhà thương này, ^[4] khi mới bước sang tuổi 28.^[5].

Cuộc đời của ông được biết đến với nhiều mối tình, với nhiều người phụ nữ khác nhau, đã để lại nhiều dấu ấn trong văn thơ của ông - có những người ông đã gặp, có những người ông chỉ giao tiếp qua thư từ, và có người ông chỉ biết tên như Hoàng Cúc, Mai Đình, Mộng Cầm, Thương Thương, Ngọc Sương, Thanh Huy, Mỹ Thiện.

[sửa] Bút danh Hàn Mạc Tử

Nguyễn Trọng Trí làm thơ từ năm mười sáu tuổi lấy hiệu là Phong Trần rồi Lệ Thanh. Đến năm 1936, khi chủ trương ra phụ trương báo Saigon mới đổi hiệu là Hàn Mạc Tử; "hàn mạc" nghĩa là văn chương.

[sửa] Tác phẩm

Các sáng tác của Hàn Mặc Tử, gồm có:

• Lệ Thanh thi tập (gồm toàn bộ các bài thơ Đường luật)
• Gái Quê (1936, tập thơ duy nhất được xuất bản lúc tác giả chưa qua đời)
• Thơ Điên (hay Đau Thương, thơ gồm ba tập: 1. Hương thơm; 2. Mật đắng; 3. Máu cuồng và hồn điên_1938_chú thich SGK Ngữ Văn Nâng Cao lớp 11 tập 2)
• Xuân như ý
• Thượng Thanh Khí (thơ)
• Cẩm Châu Duyên
• Duyên kỳ ngộ (kịch thơ_1939_chú thich SGK Ngữ Văn Nâng Cao lớp 11 tập 2)
• Quần tiên hội (kịch thơ, viết dở dang_1940_chú thich SGK Ngữ Văn Nâng Cao lớp 11 tập 2)
• Chơi Giữa Mùa Trăng( tập thơ-văn xuôi)

Ngoài ra còn có một số bài phóng sự, tạp văn, văn tế...^[6] Xem thêm chi tiết ở bên dưới.

[sửa] Người giữ bản quyền

Quách Tấn là người giữ bản quyền thơ của Hàn Mạc Tử; vì vậy sau này, các tác giả khi xuất bản những tác phẩm (chưa in thành sách) về Hàn Mạc Tử, Quách Tấn chỉ cho phép trích năm bài thơ trở xuống của Hàn Mạc Tử.

[sửa] Bình luận và nhận xét

Đánh giá và bình luận về tài thơ của Hàn Mặc Tử có rất nhiều, sau đây là một số đánh giá của các nhà thơ văn nổi tiếng:

Mộ Hàn Mạc Tử ở Ghềnh Ráng

• "Trước không có ai, sau không có ai, Hàn Mặc Tử như một ngôi sao chổi xoẹt qua bầu trời Việt Nam với cái đuôi chói lòa rực rỡ của mình"
• "Tôi xin hứa hẹn với các người rằng, mai sau, những cái tầm thường, mực thước kia sẽ biến tan đi, và còn lại của cái thời kỳ này, chút gì đáng kể đó là Hàn Mạc Tử."

  (Nhà thơ Chế Lan Viên)

• "Sẽ không thể giải thích được đầy đủ hiện tượng Hàn Mặc Tử nếu chỉ vận dụng thi pháp của chủ nghĩa lãng mạn và ảnh hưởng của Kinh thánh. Chúng ta cần nghiên cứu thêm lý luận của chủ nghĩa tượng trưng và chủ nghĩa siêu thực. Trong những bài thơ siêu thực của Hàn Mặc Tử, người ta không phân biệt được hư và thực, sắc và không, thế gian và xuất thế gian, cái hữu hình và cái vô hình, nội tâm và ngoại giới, chủ thể và khách thể, thế giới cảm xúc và phi cảm xúc. Mọi giác quan bị trộn lẫn, mọi lôgic bình thường trong tư duy và ngôn ngữ, trong ngữ pháp và thi pháp bị đảo lộn bất ngờ. Nhà thơ đã có những so sánh ví von, những đối chiếu kết hợp lạ kỳ, tạo nên sự độc đáo đầy kinh ngạc và kinh dị đối với người đọc."

  (Nhà phê bình văn học Phan Cự Đệ)

• "Hàn Mặc Tử có khoảng bảy bài hay, trong đó có bốn bài đạt đến độ toàn bích. Còn lại là những câu thơ thiên tài. Những câu thơ này, phi Hàn Mặc Tử, không ai có thể viết nổi. Tiếc là những câu thơ ấy lại nằm trong những bài thơ còn rất nhiều xộc xệch..."

  (Nhà thơ Trần Đăng Khoa)

• "...Theo tôi thơ đời Hàn Mặc Tử sẽ còn lại nhiều. Ông là người rất có tài, đóng góp xứng đáng vào Thơ mới."

  (Nhà thơ Huy Cận)

• "...Một nguồn thơ rào rạt và lạ lùng..." và "Vườn thơ Hàn rộng không bờ không bến càng đi xa càng ớn lạnh..."

  (Nhà phê bình văn học Hoài Thanh)

• Khen chê lúc khuất:

[sửa] Một số bài thơ nổi tiếng

Nhiều bài thơ của Hàn Mặc Tử đã được phổ nhạc vì tính lãng mạn của nó. Sau đây là một số bài được nhiều nhà phê bình đánh giá là hay và đã được đưa vào sách giáo khoa bậc trung học.

^[1]

[sửa] Tuyển tập

[sửa] Gái quê (1936)

[sửa] Thơ điên (sau đổi thành Đau thương - 1938)

[sửa] Hương thơm

[sửa] Mật đắng

[sửa] Máu cuồng và hồn điên

[sửa] Xuân như ý

[sửa] Thượng thanh khí

[sửa] Cẩm châu duyên

• Nỗi buồn vô duyên
• Tiêu sầu

[sửa] Kịch thơ

• Duyên kỳ ngộ (1939)
• Quần tiên hội (1940)

[sửa] Khác

[sửa] Lời chú ấn tượng

• Ra đời (Xuất thế gian):

[sửa] Vinh danh

Hàn Mặc Tử được biết đến là chủ soái của trường thơ loạn (Chế Lan Viên, Yến Lan, Bích Khê).

Nhiều nơi ở Việt Nam dùng tên của ông để đặt cho đường phố như: Huế, Phan Thiết (con đường dẫn lên Lầu Ông Hoàng)...

Có bài hát nói về cuộc đời ông: Hàn Mặc Tử của Trần Thiện Thanh.

Năm 2004, Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (TFS) đã thực hiện bộ phim Hàn Mặc Tử để kỷ niệm ông.

[sửa] Xem thêm

Xem thêm: Đây thôn Vĩ Dạ, Tình quê, và Mùa xuân chín

Hàn Mặc Tử là môt ngòi bút đáng trân trọng và cảm phục. Cả cuộc đời ông đã sống để biến đau thương thành sáng tạo. Từ trong tột cùng của những đau thương nhói buốt chàng thi sĩ họ Hàn ấy vẫn khao khát được sống và được yêu... Hàn là hiện thân của nỗi đau đời đến tận cùng nhưng cũng là hiện thân của một nghị lực thơ ca mạnh mẽ đến tận cùng. Trước bờ vực của cái chết chàng vẫn không thôi sáng tạo và khao khát yêu thương, sẻ chia...

[sửa] Chú thích

[sửa] Liên kết ngoài

Wikisource có các tác phẩm gốc nói đến hoặc của: Hàn Mặc Tử

• Hàn Mặc Tử, Chơi giữa mùa trăng, Saigonline.com.
• Tạp chí Hoạt động Khoa Học (số 08.2005), Phương pháp luận trong nghiên cứu văn học, Tạp chí Hoạt động Khoa Học.
• Hàn Mặc Tử - Nhà thơ có số phận kỳ lạ, loạt bài trên báo Thanh Niên
• Phạm Duy và Trường Ca Hàn Mặc Tử
• Vài nét chân dung Hàn Mặc Tử
• Tiếng lòng Hàn Mạc Tử
• Vở kịch "100 phút cuối cùng của Hàn Mặc Tử của Nguyên Hoàng
• Trần Ngọc Tuấn, Hàn Mặc Tử - hồn trăng trong mùa nhớ, VanchuongViet.org. theo http://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0n_M%E1%BA%B7c_T%E1%BB%AD